Mimar Sinan'ın İstanbul'daki Eserleri: Şehzade'den Büyükçekmece'ye Rota

İstanbul'un silüetini bugünkü hâline getiren isimlerin başında Mimar Sinan gelir. 16. yüzyılda yaklaşık yarım asır boyunca Osmanlı'nın baş mimarı olarak çalışan Sinan; camiler, medreseler, hamamlar, köprüler ve çeşmelerle şehrin her köşesine iz bıraktı. Bu rehberde Sinan'ın İstanbul'daki en önemli eserlerini, gezmesi kolay bir rotaya yerleştirdik.

Kısaca Mimar Sinan

Kayseri yakınlarında doğan Sinan, devşirme olarak yetişti ve yeniçeri ordusunda askerî mühendis olarak seferlere katıldı. Köprüler ve yapılar inşa ederek dikkat çeken Sinan, 16. yüzyılın ilk yarısında mimarbaşı oldu ve Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemleri boyunca bu görevi sürdürdü. Kendisine yüzlerce yapı atfedilir.

Sinan, eserlerini kendi gelişim çizgisine göre şöyle anar: Şehzade Camii çıraklık, Süleymaniye Camii kalfalık, Edirne'deki Selimiye Camii ise ustalık eseridir.

Tarihi Yarımada

Şehzade Camii

Kanuni Sultan Süleyman'ın genç yaşta ölen oğlu Şehzade Mehmed adına yapılan cami, Sinan'ın ilk büyük selatin (padişah) camisidir. Merkezî kubbenin dört yarım kubbeyle desteklendiği simetrik plan, sonraki pek çok yapıya ilham verdi.

Süleymaniye Camii ve Sinan'ın türbesi

Haliç'e hâkim tepedeki Süleymaniye, medreseleri, darüşşifası, imareti ve hamamıyla bir külliye olarak tasarlandı ve Osmanlı mimarisinin zirvelerinden biri kabul edilir. Külliyenin köşesinde, Sinan'ın kendi tasarladığı mütevazı türbesi bulunur. Ayrıntılar için Süleymaniye Camii rehberimize bak.

Rüstem Paşa Camii

Eminönü'de dükkânların üzerine yükseltilmiş küçük cami, iç mekânı tamamen kaplayan İznik çinileriyle Sinan'ın en renkli eseridir. Çevresiyle birlikte Mısır Çarşısı ve Eminönü rehberimizde anlattık.

Sokollu Mehmed Paşa Camii

Kadırga'daki bu küçük cami, eğimli bir arazi üzerine ustaca yerleştirilmiş planı, mükemmel oranları ve İznik çinileriyle Sinan'ın olgunluk döneminin incelerinden biridir. Turist kalabalığından uzak olması da ayrı bir avantajdır.

Haseki Hürrem Sultan Hamamı

Ayasofya ile Sultanahmet Camii arasında yer alan çifte hamam, Kanuni'nin eşi Hürrem Sultan adına yapıldı. Kadınlar ve erkekler bölümlerinin ayrı ayrı ama simetrik olarak yerleştirildiği yapı, restorasyonun ardından yeniden hamam olarak hizmet veriyor.

Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii

Surların hemen içinde, şehrin en yüksek tepelerinden birinde yükselen cami, yüzlerce penceresiyle olağanüstü aydınlık bir iç mekâna sahiptir. Üsküdar'daki ikiziyle hikâyesini Mihrimah Sultan camileri yazımızda bulabilirsin.

Beyoğlu ve Üsküdar

• Kılıç Ali Paşa Camii (Tophane): Osmanlı denizcisi Kılıç Ali Paşa için yapılan cami ve hemen yanındaki hamam, Sinan'ın ileri yaşlarında tamamladığı eserlerdendir.
• Mihrimah Sultan (İskele) Camii (Üsküdar): Üsküdar iskelesinin karşısındaki geniş revaklı cami.
• Şemsi Paşa Camii (Üsküdar): Deniz kenarındaki küçük ve zarif külliye.
• Atik Valide Camii (Üsküdar): Sultan III. Murad'ın annesi Nurbanu Sultan adına yapılan büyük külliye, Sinan'ın son dönem eserlerinin en önemlilerindendir.

Üsküdar'daki eserleri Üsküdar'da gezilecek yerler rotasıyla birleştirebilirsin.

Büyükçekmece Mimar Sinan Köprüsü

Şehrin batısında, Büyükçekmece Gölü'nün denize açıldığı yerdeki taş köprü, Kanuni döneminde Sinan tarafından yapıldı. Birbirine bağlanan dört bölümden oluşan uzun köprü, Sinan'ın köprü mimarisindeki ustalığını gösterir ve bugün yayaların kullandığı tarihî bir anıt olarak korunur. Köprünün çevresi ve Büyükçekmece sahili, rotanın sakin bir kapanışıdır; ilçe hakkında daha fazlası için Büyükçekmece rehberine bak.

Rota önerisi

Tarihi Yarımada'daki eserleri bir tam günde, Üsküdar'daki camileri ve Büyükçekmece köprüsünü ise ikinci bir günde gezebilirsin. Camiler ibadete açık olduğu için namaz vakitlerini, özellikle cuma öğle namazını hesaba kat; omuzları ve dizleri örten kıyafet giy, kadın ziyaretçiler başlarını örtmelidir.